W Australii już około jedna na trzy kobiety rodzi po wywołaniu porodu, a nie po jego naturalnym rozpoczęciu. Nowe badanie pokazuje, że indukcja bywa ratująca życie, ale wiąże się też z większym ryzykiem niektórych powikłań i gorszymi doświadczeniami kobiet.

Indukcja coraz częstsza

Odsetek porodów indukowanych w Australii wzrósł z 25 proc. w 2010 roku do 33 proc. w 2023 roku. U kobiet rodzących po raz pierwszy zwiększył się z 30,6 do 39,7 proc.

Poród można wywołać syntetycznymi hormonami, takimi jak prostaglandyny lub oksytocyna. Stosuje się też cewnik z balonikiem, który wprowadza się do szyjki macicy, aby ją rozwarła, albo przebicie pęcherza płodowego przez położną lub lekarza.

Wskazania medyczne obejmują m.in. ciążę trwającą ponad 41 tygodni (dla zmniejszenia ryzyka obumarcia płodu), nadciśnienie lub cukrzycę u matki oraz inne poważne zagrożenia dla zdrowia matki lub dziecka. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by zdrowym kobietom proponować indukcję po 41. tygodniu ciąży.

Co wykazało badanie

Autorzy porównali doświadczenia 5230 kobiet, u których poród rozpoczął się samoistnie, i 2561 kobiet, którym go wywołano. Uwzględnili czynniki demograficzne, medyczne, położnicze i dotyczące zdrowia psychicznego. Po indukcji częściej dochodziło do porodu zabiegowego (kleszcze lub próżnociąg), pilnego cięcia cesarskiego, nacięcia krocza oraz zgłaszanego zagrożenia płodu.

Różnice dotyczyły też okresu po porodzie. Kobiety po indukcji częściej zgłaszały:

• nadmierny ból poporodowy,
• gorszy stan zdrowia fizycznego,
• wracanie myślami do negatywnych zdarzeń,
• traumę porodową i żal,
• zdiagnozowane zaburzenie stresu pourazowego (PTSD),
• poczucie braku szacunku i złego traktowania przez personel.

Rzadziej miały też kontakt skóra do skóry z dzieckiem tuż po porodzie lub wizytę położnej w domu. Ich dzieci częściej miały żółtaczkę albo dostawały mleko modyfikowane, mimo że matka planowała karmić piersią. Nie stwierdzono istotnych różnic m.in. w ciężkich urazach krocza, długotrwałych problemach z dnem miednicy ani w przyjęciach noworodków na oddziały intensywnej opieki.

Ograniczenia i wnioski

Badanie ma charakter obserwacyjny i opiera się na ankietach wypełnianych dobrowolnie, więc wykazuje powiązania, a nie dowodzi przyczyny. Przyczyną mogły być choćby powody, dla których indukcję zastosowano. Autorzy opierali się na relacjach kobiet, nie na dokumentacji medycznej, a nie analizowali szczegółowo przypadków obumarcia płodu.

Autorzy podkreślają, że kobiety potrzebują wyważonych informacji: czym jest zabieg, dlaczego się go zaleca, jak i gdzie przebiegnie, jakie są alternatywy, jak może wpłynąć na ciało i psychikę oraz jaki jest rzeczywisty wzrost ryzyka obumarcia płodu (np. 1 na 500 lub 1 na 1000). Zwracają też uwagę, że bez znaczących wskazań klinicznych poród nie powinien być wywoływany przed 39. tygodniem, ponieważ mózg dziecka wciąż intensywnie się rozwija. Najniższy odsetek indukcji odnotowano wśród kobiet objętych opieką położnej prowadzącej ciążę i poród od początku do końca.

Co to oznacza dla polskich pacjentek

Badanie dotyczy Australii, ale indukcja porodu jest standardową procedurą także w polskich szpitalach, a wskazania, takie jak ciąża przenoszona czy nadciśnienie, są podobne. Wyniki nie oznaczają, że indukcji należy unikać, tylko że warto o niej rozmawiać. Każda pacjentka ma prawo do informacji o proponowanym zabiegu i do świadomej zgody.

Jeśli lekarz lub położna proponują wywołanie porodu, można zapytać o powód, alternatywy, np. dalszą obserwację, i o to, co się stanie, jeśli poczekamy. Warto też omówić to wcześniej, jeszcze w trakcie ciąży, a nie w trakcie porodu. Ponieważ badanie opiera się na ankietach, decyzje trzeba podejmować wspólnie z zespołem medycznym, a nie na podstawie samych statystyk.

Źródło: Medical Xpress – „1 in 3 births are induced. It can be lifesaving, but it’s also linked to more complications”